काठमाडौं । संसद् बैठकमा सांसदहरूको उपस्थिति र जिम्मेवारी निर्वाहको विषय फेरि बहसमा आएको छ। बैठक सुरु हुँदा हाजिर गर्ने तर केही समयपछि संसद् भवनबाट बाहिरिने प्रवृत्ति बढेको भन्दै **राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)**ले सांसदहरूको हाजिरी विश्लेषण गर्ने भएको छ।

संसद्मा सांसदहरूको अपेक्षित उपस्थिति नदेखिएको र बैठक चलिरहँदा बीचमै बाहिरिने क्रम बढेको भन्दै रास्वपाले विगतका केही बैठकको हाजिरी विवरण अध्ययन गर्न लागेको हो। पार्टीले यसलाई केवल हाजिरी गन्ने विषयभन्दा पनि सांसदको जिम्मेवारी र संसद्को गरिमासँग जोडिएको विषयका रूपमा अघि सारेको छ।

रास्वपा संसदीय दलका मुख्य सचेतक कविन्द्र बुर्लाकोटीले संसद्को गरिमा कमजोर हुन नदिन विगतका बैठकहरूको हाजिरी विश्लेषण गर्न लागिएको जानकारी दिएका छन्।

रास्वपाले २०८३ असार ३० र ३१ तथा साउन १४, १८ र २२ गते बसेका संसद् बैठकमा सांसदहरूको उपस्थिति विवरण अध्ययन गर्ने भएको छ।

यसका लागि संसद् सचिवालयबाट सम्बन्धित बैठकहरूको हाजिरी विवरण झिकाइनेछ। त्यसपछि कुन सांसद कति बैठकमा उपस्थित भए, उपस्थित भएर कति समय बैठकमा बसे र बैठक चलिरहेका बेला बाहिरिने प्रवृत्ति कस्तो रह्यो भन्ने विषयमा विश्लेषण गरिनेछ।

हाजिरी विश्लेषणको जिम्मेवारी रास्वपा संसदीय दलका सचेतक प्रकाशचन्द्र परियार र क्रान्तिशिखा धिताललाई दिइएको छ। उनीहरूले अध्ययन सम्पन्न गरी सात दिनभित्र प्रतिवेदन पेस गर्नेछन्।

संसद् बैठकमा सांसदको उपस्थिति केवल औपचारिक हाजिरीमा सीमित हुन नहुने बहस लामो समयदेखि हुँदै आएको छ। बैठकमा उपस्थित भएर छलफल, विधेयक निर्माण, प्रश्नोत्तर तथा जनसरोकारका विषयमा सक्रिय सहभागिता जनाउनु सांसदको मूल जिम्मेवारी हो।

तर बैठक सुरु हुँदा उपस्थित हुने र केही समयपछि संसद् भवनबाट बाहिरिने प्रवृत्तिले संसद्को प्रभावकारिता र गरिमामाथि प्रश्न उठाउने गरेको रास्वपाको निष्कर्ष छ।

मुख्य सचेतक बुर्लाकोटीका अनुसार पछिल्लो समय संसद्मा अपेक्षित उपस्थिति नदेखिएको मात्र होइन, बैठकमा सुरुमा उपस्थित भएर बीचमै संसद् छाडेर जाने क्रम पनि बढेको छ। यस्तो अवस्थाले संसद्को गरिमा कमजोर पार्न सक्ने भएकाले हाजिरीको वस्तुगत विश्लेषण आवश्यक भएको उनको भनाइ छ।

रास्वपाले हाजिरी विश्लेषणपछि तयार हुने प्रतिवेदनलाई सांसदहरूको जिम्मेवारी मूल्यांकनको आधार बनाउने संकेत गरेको छ। प्रतिवेदनले संसद् बैठकमा सांसदहरूको वास्तविक उपस्थिति र सहभागिताको अवस्था देखाउने अपेक्षा गरिएको छ।

यदि हाजिरी विवरणले नियमित रूपमा बैठक छाड्ने वा न्यून उपस्थित हुने सांसदहरूको अवस्था देखाएमा त्यसका आधारमा सांसदहरूको संसद्प्रतिको जिम्मेवारी र जवाफदेहिताबारे थप बहस सुरु हुन सक्नेछ।

संसद् जनताको प्रतिनिधित्व गर्ने सर्वोच्च विधायिकी थलो भएकाले त्यहाँ निर्वाचित प्रतिनिधिको उपस्थितिलाई सामान्य प्रशासनिक हाजिरीभन्दा फरक ढंगले हेर्नुपर्ने आवाज उठ्दै आएको छ।

रास्वपाको यो पहलले अब एउटा महत्वपूर्ण प्रश्नसमेत उठाएको छ—सांसद बन्नु केवल हाजिर गर्नका लागि हो कि जनताको आवाज बोकेर संसद्मा अन्तिम समयसम्म जिम्मेवारीपूर्वक बस्नका लागि?

हाजिरी विश्लेषणबाट निस्कने प्रतिवेदनले यही प्रश्नको केही हदसम्म जवाफ दिने अपेक्षा गरिएको छ।