काठमाडौं। नेपाली कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशन नजिकिँदै जाँदा पार्टीभित्र सहभागिता, नेतृत्व हस्तान्तरण र पूर्वसभापति शेरबहादुर देउवाको भूमिकालाई लिएर बहस तीव्र बनेको छ।

कांग्रेस नेता मीनबहादुर विश्वकर्माले १५औँ महाधिवेशनमा करिब ९० प्रतिशत नेता–कार्यकर्ता सहभागी हुने दाबी गरेका छन्। बिहीबार पार्टी केन्द्रीय कार्यालय सानेपामा सञ्चारकर्मीसँग कुरा गर्दै उनले महाधिवेशनको प्रक्रिया अघि बढिसकेको र ठूलो संख्यामा नेता–कार्यकर्ता सहभागी हुने बताएका हुन्।

कांग्रेसको केन्द्रीय निर्वाचन समितिले सार्वजनिक गरेको परिमार्जित कार्यतालिकाअनुसार वडा अधिवेशन भदौ २४ गते, गाउँ–नगरपालिका अधिवेशन भदौ २७ गते, प्रदेश सभा क्षेत्रीय अधिवेशन भदौ ३१ गते, प्रतिनिधिसभा क्षेत्रीय अधिवेशन असोज ३ गते, जिल्ला अधिवेशन असोज ७ गते र प्रदेश अधिवेशन असोज १० गते गर्ने कार्यक्रम छ। केन्द्रीय महाधिवेशन भने असोज १६ देखि १९ गतेसम्म गर्ने तय गरिएको छ।

तर महाधिवेशनको प्रक्रिया अघि बढिरहँदा पार्टीभित्र नेतृत्व र वैधानिकतासम्बन्धी मतभेदसमेत सार्वजनिक भएका छन्। पूर्वसभापति शेरबहादुर देउवाले विशेष महाधिवेशनबाट आएको वर्तमान केन्द्रीय कार्यसमितिले अघि बढाएको महाधिवेशन प्रक्रियामा सहभागी नहुन नेता–कार्यकर्तालाई आग्रह गरेका छन्। विशेष महाधिवेशनको वैधतासम्बन्धी विषय सर्वोच्च अदालतमा विचाराधीन रहेको भन्दै उनले अन्तिम निरूपणअघि महाधिवेशन अघि बढाउनु उचित नभएको जिकिर गरेका छन्।

यही पृष्ठभूमिमा विश्वकर्माले भने देउवालाई पार्टीको आगामी नेतृत्वको प्रतिस्पर्धाभन्दा माथि राख्ने धारणा सार्वजनिक गरेका छन्। उनका अनुसार देउवा १५औँ महाधिवेशनमा कुनै पदका उम्मेदवार नरहने र पार्टीमा ‘सर्वोच्च नेता’को भूमिकामा रहनेछन्।

विश्वकर्माले देउवाले सभापतिमा दाबी गरिरहेको भए पनि आगामी महाधिवेशनबाट नेतृत्व हस्तान्तरण हुने बताएका छन्। ‘उहाँले सभापति रहेको दाबी गर्नुभएको छ, हामी सर्वोच्च नेता बनाउँछौँ,’ उनले भनेका छन्। देउवाले कुनै न कुनै नेतालाई नेतृत्व हस्तान्तरण गर्ने उनको दाबी छ।

यससँगै कांग्रेसभित्र अहिलेको मुख्य बहस केवल महाधिवेशन कहिले हुन्छ भन्नेमा सीमित छैन। महाधिवेशनमा कसको सहभागिता कति हुन्छ, वर्तमान नेतृत्व संरचना कसरी अघि बढ्छ र नेतृत्व हस्तान्तरणको प्रक्रिया कस्तो हुन्छ भन्ने विषय पनि उत्तिकै चर्चामा छन्।

कांग्रेसको आधिकारिक निर्वाचन कार्यतालिकाले भने असोज १६ देखि १९ गतेसम्म केन्द्रीय महाधिवेशन गर्ने मिति कायम राखेको छ। निर्वाचन समितिका अनुसार विभिन्न तहका अधिवेशनको प्रक्रिया अघि बढाइएको छ र महाधिवेशनको तयारी जारी छ।

विश्वकर्माले आफूहरूले अघि सारेका मागहरू पार्टीले क्रमशः सम्बोधन गर्दै गएको पनि बताएका छन्। उनले महाधिवेशनमा व्यापक सहभागिता हुने दाबी गर्दै निर्धारित कार्यतालिकाअनुसार प्रक्रिया अघि बढ्ने बताएका छन्।

यसरी कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनको पूर्वसन्ध्यामा एकातिर वडा तहदेखि प्रतिनिधि छनोटको प्रक्रिया अघि बढिरहेको छ भने अर्कोतिर पार्टीभित्र नेतृत्वको भूमिका र महाधिवेशनको वैधानिकताबारे फरक–फरक धारणा सार्वजनिक भइरहेका छन्। अबको केही दिनमा हुने वडा अधिवेशन र त्यसपछि प्रतिनिधि छनोटको प्रक्रियाले महाधिवेशनमा वास्तविक सहभागिताको तस्वीर अझ स्पष्ट पार्नेछ।